Na zdjęciu Eliasz i Wit w towarzystwie majora Władysława Dąbrowskiego
22 maja 2026

Historia na miarę zwycięstwa

Bracia Eliasz (12 lat) i Wit (10 lat) Niewiadomscy z Zegrza zdobyli Nagrodę Specjalną w konkursie „Świadek Polskiej Historii”, organizowanym przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Instytut Spraw Wojennych im. Jana Karskiego. Dzięki temu towarzyszyli polskiej delegacji państwowej we Włoszech podczas obchodów 82. rocznicy bitwy o Monte Cassino.

Chłopcy, na co dzień uczniowie Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Milenium w Legionowie, w ramach zadania konkursowego przygotowali dokumentalny materiał filmowy oparty na wywiadzie z prezesem Związku Ochrony Pamięci Armii Krajowej „Brzozów” Stanisławem Gołąbkiem – działaczem opozycji antykomunistycznej w czasach PRL, który w latach 80. ubiegłego wieku zajmował się kolportażem niezależnych wydawnictw „Solidarności” na terenie Warszawy i okolic. Inspiracją przy wyborze tematu była dla braci postać ich nieżyjącego już pradziadka, Tadeusza Załęskiego – kuriera Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych, odznaczonego za działalność konspiracyjną. W ten sposób mogli pokazać ciągłość godnych podziwu postaw – działań konspiracyjnych w czasie II wojny światowej i działalności opozycyjnej w okresie PRL.

Nagrodą w konkursie był wyjazd do Włoch w dniach 16-21 maja na oficjalne uroczystości związane z 82. rocznicą bitwy o Monte Cassino, połączone z 85. rocznicą rozpoczęcia formowania Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR i upamiętnieniem żołnierzy 2. Korpusu Polskiego pochowanych na Polskim Cmentarzu Wojennym w Casamassima. Dla Eliasza i Wita, którzy pasjonują się historią, była to wyjątkowa okazja, aby na żywo zobaczyć miejsca dotąd znane tylko z książek i telewizji oraz osobiście poznać bohaterów walk – m.in. mjr. Władysława Dąbrowskiego, jednego z ostatnich żyjących uczestników bitwy o Monte Cassino.

Celem konkursu było zachęcenie młodego pokolenia do spotkań z osobami, które bezpośrednio doświadczyły kluczowych wydarzeń XX wieku – takich jak II wojna światowa, represje czy opór wobec systemu komunistycznego – oraz utrwalenie tych spotkań w formie kreatywnych relacji.

Film konkursowy przygotowany przez Eliasza i Wita można obejrzeć w serwisie YouTube, na kanale „Eliasz Niewiadomski Globalne Rozkminy”.

Eliaszowi i Witowi serdecznie gratulujemy!

 

Fot. Archiwum prywatne rodziny Niewiadomskich