Edukacja finansowa w szkołach

Nie tylko frekwencja i oceny! O ekonomii i finansach również warto rozmawiać na godzinie wychowawczej
Edukacja finansowa w szkołach podstawowych w oparciu o materiały edukacyjne Ministerstwa Finansów

Lekcja godziny wychowawczej to wyjątkowa lekcja – nie pisze się na nich kartkówek, sprawdzianów ani nie zdaje egzaminów. Uczniowie nie muszą się do nich specjalnie przygotowywać, ponieważ nie otrzymują ocen za odpowiedzi czy aktywność. 
A jednak – mimo pozornego luzu – spotkanie z wychowawcą ma bardzo duże znaczenie wychowawcze i edukacyjne.
Podczas tych zajęć omawia się zazwyczaj bieżące sprawy związane m.in.  z codziennym funkcjonowaniem klasy jako społeczności: analizuje się frekwencję, oceny uczniów czy ich zachowanie. Są to kwestie niezwykle istotne, ponieważ wspierają rozwój odpowiedzialności i  budują relacje w grupie. Warto tę lekcję  rozszerzyć również o elementy edukacji finansowej, które pomogą w przyszłości mądrze i świadomie zarządzać finansami. Taka lekcja może być z jednej strony luźna i ciekawa, a z drugiej przynosić realne korzyści. Może uczyć postaw i umiejętności potrzebnych do poruszania się we współczesnym świecie – na przykład w obszarze finansów osobistych.  

Młodzież interesuje się kwestiami finansowymi, ponieważ jest to obszar bliski ich codzienności. Dlatego, aby pomóc nauczycielom – wychowawcom klas, w sposób interesujący i prosty wprowadzić uczniów w świat ekonomii i finansów, przygotowano materiały edukacyjne z tego zakresu, tj. scenariusze lekcji oraz prezentacjea multimedialnea. Materiały zostały opracowane w taki sposób, aby umożliwić wychowawcy przeprowadzenie ciekawej i praktycznej lekcji z zakresu finansów, 
a uczniom pokazać jak w praktyce wygląda zarządzanie finansami w codziennym życiu. Wprowadzają i wyjaśniają podstawowe pojęcia, takie jak np. budżet domowy, ryzyko zadłużenia czy racjonalne gospodarowanie pieniędzmi, które warto przyswajać już od najmłodszych lat. Pokazują, jakie zachowania i cechy sprzyjają oszczędnemu stylowi życia, a jakie go utrudniają. 

W ciekawy sposób wprowadzają „metodę trzech słoików”, jako pewien sposób zarządzania pieniędzmi. Młodzież uczy się rozumieć mechnizmy ekonomiczne i podejmować racjonalne decyzje finansowe, a także kształtuje w sobie postawy przedsiębiorcze.

Przykładem interesującego materiału, który może stać się punktem wyjścia do rozmowy o finansach, pracy i wartościach, jest powieść Janusza Korczaka „Bankructwo małego Dżeka”. Opowiada ona o chłopcu, który podjął się ambitnego zadania – prowadzenia biblioteczki klasowej i założenia kooperatywy. Choć przedsięwzięcie to okazało się trudne, Dżek zdobył cenne doświadczenie i nauczył się odpowiedzialności za wspólne dobro.
Współczesna godzina wychowawcza może więc stać się nie tylko czasem rozwiązywania bieżących spraw, ale również przestrzenią do rozwijania kompetencji finansowych i przedsiębiorczych. 
Uzupełnieniem tych treści są materiały przygotowane na potrzeby wywiadówki (tj. spotkania z rodzicami), które mogą sprawić, że uczniowie zagłębią się w świat finansów z jednej strony uczestnicząc w lekcji godziny wychowawczej, a z drugiej ich rodzice czy opiekunowie będą mogli dołożyć swój przysłowiowy „grosz” i podjąć ten temat również poza murami szkoły, w domu.

Materiały edukacyjne o których mowa, przygotowane są w ramach zadania finansowanego ze środków Funduszu Edukacji Finansowej, którego dysponentem jest Minister Finansów i Gospodarki. Zadanie realizowane jest przez Fundację Warszawski Instytut Bankowości. Materiały powstały w ramach współpracy WIB z kilkudziesięcioma autorami, którzy reprezentują m.in. stowarzyszenia nauczycieli, ośrodki doskonalenia nauczycieli oraz uczelnie w całego kraju. 

Zestaw materiałów składa się z kilkudziesięciu scenariuszy i prezentacji multimedialnych do poszczególnych przedmiotów, tj. matematyka, język polski, język angielski, doradztwo zawodowe, historia, wiedza o społeczeństwie, geografia oraz lekcja godziny wychowawczej i wywiadówka. Zestaw obejmuje również: książkę dla uczniów, przewodnik dla dyrektora szkoły oraz Rady Rodziców, poradnik dla nauczycieli, słownik podstawowych pojęć finansowych, grę planszową oraz scenariusze gier terenowych i studiów przypadku.

Materiały te obecnie są w trakcie pilotażu, po którym zostaną wysłane w formie drukowanej do każdej szkoły podstawowej 
w Polsce.